بیش فعالی(ADHD) یا اختلال نقص توجه یکی از شایعترین عارضههایی است که عموماً در سنین پایین و در دنیای روانپزشکی مشاهده میشود. بر اساس تحقیقات، چیزی در حدود ۳ تا ۵ درصد از کودکان کمتر از ۷ سال و نوجوانان در دوران بلوغ با این عارضه دستوپنجه نرم میکنند. ابتلا به این عارضه ممکن است با مشکلات متعددی نظیر تحرک بیش از اندازه و ناتوانی در تمرکز همراه باشد.
همه انسانها در مقاطعی از زندگی خود ممکن است بیتوجهی یا عدم تمرکز را تجربه کنند؛ بنابراین، نشانههای اختلال کمتوجهی را میتوان بهمراتب گستردهتر از اینها دانست. در مقاله بیش فعالی تلاش خواهیم کرد کلیه دانستنیهای مربوط به این بیماری و راههای مقابله با آن را با شما به اشتراک بگذاریم. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه با ما همراه شوید. می توانید با متخصص اطفال گفت و گو کنید.
بیش فعالی چیست؟
بیش فعالی (ADHD) نوعی اختلال رفتاری – رشدی است که باعث بروز واکنشهای تکانشی، اختلال در یادگیری و فعالیتهای فیزیکی بیش از اندازه شده و با برخی رفتارهای غیرعادی همراه است. اختلال نقص توجه بیشتر در کودکان تشخیص داده میشود. با این حال، این اختلال در بزرگسالان نیز مشاهده شده و میتواند زندگی فردی و اجتماعی شخص را با معضلاتی جدی مواجه میکند.
ابتلا به این عارضه، غالباً تمرکز طولانیمدت بر روی یک مسئله واحد را با مشکل مواجه کرده و ممکن است با برخی عوارض روانی نظیر اختلال دوقطبی یا افسردگی همراه باشد. بهخاطر داشته باشید، رسیدگی نکردن به این بیماری میتواند مسائل و مشکلات بسیار حادی را ایجاد کند؛ بنابراین، در صورت مشاهده علائم این بیماری لازم است هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
علائم بیش فعالی
شایعترین علائم بیش فعالی عبارتاند از:
- افراد مبتلا به این عارضه نمیتوانند برای مدتی طولانی روی انجام کار یا موضوع واحدی تمرکز کنند.
- این افراد بهراحتی وظایف محول شده را فراموش کرده یا ترتیب انجام آنها را از خاطر میبرند.
- افراد مبتلا به اختلال کمتوجهی، بهراحتی دچار حواسپرتی میشوند. در واقع، هر اتفاق کوچکی میتواند تمرکز آنها را با مشکل مواجه کند.
- این افراد بهسختی میتوانند برای مدتی هم که شده آرام و بیتحرک باشند.
- افراد مبتلا به نقص توجه، غالباً نمیتوانند منتظر به پایان رسیدن صحبتهای سایرین بوده و دائماً حرف دیگران را قطع میکنند.
نکته:
علاوهبرآن چه گفته شد، طیف گستردهای از رفتارها و واکنشهای فردی را میتوان از بارزترین نشانههای این بیماری دانست. اگر هر یک از علائم یاد شده را در خود یا در فرزندانتان مشاهده میکنید، لازم است هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
انواع بیش فعالی
پزشکان و پژوهشگران، بهمنظور سادهتر کردن روند تشخیص، ADHD را به سه گروه عمده تقسیم کردهاند؛ بنابراین، انواع بیش فعالی عبارتاند از:
اختلال نقص توجه (Predominantly inattentive)
اختلال بیتوجهی یکی از انواع بیش فعالی است. افراد مبتلا به این نوع ADHD در تمرکز، اتمام کارها و وظایف و پیروی از دستورالعملها مشکل دارند. به باور متخصصان، بیشفعالی کودکان و بهویژه دختران عمدتاً ازاینگونه است. با توجه به منزوی بودن این دسته از کودکان و عدم تمایل آنها برای ایجاد اخلال در نظم کلاس ممکن است بیماری آنها بهدرستی و در زمان مناسب تشخیص داده نشود. به همین دلیل، لازم است کلیه نشانهها و الگوهای رفتاری کودکان خود را جدی گرفته و برای تأمین سلامت روان و جسم آنها به طور منظم با پزشک مشورت کنید.
نشانههای اختلال بیتوجهی
از مهمترین نشانههای اختلال بیتوجهی یا بیشفعالی نوع اول میتوان موارد زیر را برشمرد:
- حواسپرتی مداوم
- فراموشکاری مستمر و گسترده
- بیتوجهی به جزئیات
- بیدقتی
- ناتوانی در تمرکز
- عدم توانایی در برقراری ارتباط چشمی
- عدم توانایی در پیروی از قوانین و دستورالعملها
- عدم توانایی در برقراری نظم و انضباط
بیش فعالی – تکانشی (Predominantly hyperactive-impulsive)
افراد مبتلا به این نوع بیشفعالی در درجه اول رفتارهای تکانشی از خود نشان میدهند. از این جمله، میتوان به تکان دادن دست یا پا، بیقراری، قطع مکرر صحبتهای سایرین و ناتوانی در انتظار و دریافت نوبت اشاره کرد. این افراد نیز درست مانند مبتلایان گروه نخست در زمینه تمرکز با مشکل مواجه هستند.